صفحه اصلی
پیام دکتر داوری اردکانی به همایش «فلسفه، دین و علم در زیست جهان اسلامی» در شهر وین مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
چهارشنبه, 23 اسفند 1396 ساعت 13:39

فلسفه اسلامی و ارتباط ایران و اروپا

بسیار خوشوقتم که فرصت یافته ام نکته ای چند در باب گذشته و آینده وضع میان‌فرهنگی فلسفه دوره اسلامی با تأکید بر تفاوت های این فلسفه با فلسفه استادان یونانی بنیانگذار فلسفه بیان کنم. کاش می توانستم در مجلس گرامی شما حاضر شوم و ملاقات به یاد ماندنی با پروفسور گئورگ اشتنگر را تجدید کنم و از محضر ایشان و دیگر استادان و صاحبنظران شرکت کننده در کنفرانس بهره مند شوم. می دانیم که فلسفه منشأ چه تحول بزرگی در تاریخ بشر بوده و اثر بزرگی در نزدیک شدن فرهنگ ها به یکدیگر و ظهور فرهنگ جهانی داشته است. درست است که اندیشه تاریخی در آغاز تفکر فلسفی جایی نداشته و در این اواخر و در دوره جدید ظاهر شده است اما فلسفه از آغاز، به زمان و تاریخ و فرهنگ تعلق داشته است. به آثار افلاطون و ارسطو نظر کنیم تا دریابیم که تفکر آنان اشکارا ناظر به پایدیای یونانی برای طرح بهترین نحوه زندگی در بهترین مدینه ممکن بوده است. اگر ارسطو گفت الهیات اشرف علوم است زیرا که بی سودترین آنهاست، نمی خواست بگوید که الهیات با وجود و زندگی بشر نسبت ندارد، بلکه نظرش این بود که کمال آدمی نه در سود و سودا، بلکه در گذشت از آنهاست. علم در نظر فیلسوف دانستنی های پراکنده و جدا از یکدیگر نیست، بلکه یک وحدت است و این وحدت از بالاترین تا پست ترین مراتب وجود را در بر می گیرد.

 
سخنرانی در نشست «ما و علوم انسانی» در پردیس دانشگاه علامه طباطبایی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 08:04

تکلیف مان با علوم انسانی مشخص نیست

حدود بیست سال است که علوم انسانی به تدریج مسأله ما شده است. علوم انسانی مربوط به جهان مدرن است. این که ما جهان مدرن را تأیید نمی کنیم، یک چیز است اما اینکه جهان فعلی یک جهان مدرن است،  چیز دیگری است. به عنوان مثال ما سکولاریسم را قبول نداریم اما نظم جهان سکولار است، بنابراین اگر قرار باشد هر چیزی را قبول نداریم بگوییم وجود ندارد، گرفتاری ایجاد می شود. لذا یا چیزی که هست تصدیق و یا اگر نمی خواهیم باشد برایش چاره اندیشی می کنیم. در مواضع عمل وقتی بین دوراهی قرار می گیریم باید کاری را انجام دهیم که می توانیم انجامش ندهیم. من مطلقاً مجبور نیستم همانطور که مطلقاً مختار نیستم. مثلا بنده اختیار پرواز ندارم و یا مثلاً اختیار یک شبه دانشمند شدن را ندارم. جهان جدید امکان هایی دارد که با امکان های جهان قدیم متفاوت است. جهان جدید نظم معین، انسانی و دقیق ندارد ولی نظام های قدیم از نحوه ای از ثبات برخوردار بودند. آداب و رسوم، ترتیبات و نحوه معاش در جهان قدیم ثابت بود. امروز جوانی که ۲۰ ساله است در فضایی زندگی می کند که با فضای به دنیاآمدنش زمین تا آسمان فرق دارد. جهان در این ۲۰ سالی که او به دنیا آمده، دگرگون شده است. جهان مدرن، جهان نو شونده و متحول شونده است.

 
سخنرانی در افتتاحیه همایش گرامیداشت روز جهانی آینده مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 08:00

هیچ زمانی برنامه هماهنگ توسعه کشور نداشته‌ایم

استاد دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم در افتتاحیه همایش گرامیداشت روز جهانی آینده، ضمن تشکر از آقای دکتر اسحقا جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری و رئیس هیئت امنای فرهنگستان ها بابت تشریف فرمایی در فرهنگستان و حضور در جمع دانشمندان و نخبگان و نیز تشکر از آقای دکتر منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در ابتدای سخنان خود در مورد فرهنگستان علوم و سختار آن و نیز مرکز مطالعات علم و فناوری فرهنگستان علوم که بانی این همایش است توضیحاتی بیان کرد. دکتر داوری اردکانی در ادامه سخنانی با موضوع آینده ایراد کرد و بر ساختن آینده و تدوین برنامه توسعه هماهنگ تأکید نمود و گفت: در صورتی که آینده را نسازیم، اکنون را تکرار می‌کنیم.

 
پاسخ دبیرخانه هم‌اندیشی علم‌دینی به نامه رضا داوری اردکانی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 07:53

ما چه می گوئیم؟

به نام خدا

دبیرخانه هم اندیشی علم دینی توسط جمعی از دانشجویان و طلاب که نزدیک به پانزده سال دغدغه «مطالعه نقّادانه و گفتگوی همدلانه» پیرامون «مساله علم دینی» و «پرسش از نسبت دین و علم»  را دنبال می‌کنند تشکیل شده و از سال ۱۳۹۵ آغاز به فعالیت کرده است. این دبیرخانه در تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۵ نامه‌ای خطاب به استاد ارجمند دکتر رضا داوری اردکانی ارسال کرد و در ضمن نامه از ایشان درخواست شده بود که یکی از شاگردان جوان خود را به دبیرخانه معرفی نمایند تا در نخستین نشست هم‌اندیشی علم‌دینی به تقریر دیدگاه ایشان در خصوص علم‌دینی بپردازد. این هم‌اندیشی ۹ تا ۱۱ اسفندماه ۱۳۹۶ و با حضور نمایندگان مؤسسات فعال در عرصه علم دینی و همچنین شاگردان جوان اساتید مطرح در این عرصه برگزار خواهد شد. دکتر داوری بزرگواری کرده و ترجیح دادند در ضمن نامه‌ای به بیان علت عدم مشارکت خود در این هم‌اندیشی بپردازند. دبیرخانه هم‌اندیشی علم‌دینی ضمن تشکر از بذل عنایت استاد و آرزوی بهروزی و سلامت برای ایشان، به رسم ادب، مطالبی را در پاسخ به نامه ارزشمند ایشان تقدیم می‌کند که به پیوست تقدیم می‌شود.

دبیر هم‌اندیشی علم‌دینی

علی محمّدی

۱۳۹۶/۱۲/۷

 
سخنرانی در نشست خرد و توسعه عصر در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 07:49

خرد توسعه، خرد هماهنگ ساز و سازنده است

توسعه مطلبی نیست که فقط اهل فلسفه به آن پرداخته باشند. مباحث مربوط به توسعه نیافتگی بیش از هر جای دیگری باید در خود کشورهای توسعه نیافته مطرح و بررسی شود. راه توسعه یعنی راه ساختن جهانی که مدیر و مدبرش بشر است. راه جهانی که با عقل خاصی ساخته و اداره می شود؛ گاهی فلان متکلم را سرزنش می کنیم که حرف مخالف علم زده است اما باید دقت داشته باشیم که علم به معنای چیزی که امروز وجود دارد در حدود ۳۰۰، ۴۰۰ سال است که به وجود آمده علم امروزی دنباله علم یونانی نیست بلکه طرح تازه ای است که در قرن ۱۷ به وجود آمده و تا قبل آن هم وجود نداشته است ما این علم تازه را از اروپا گرفته ایم. راه توسعه راه اروپایی است چون اروپا راه توسعه را گشوده است. ما اصطلاح توسعه نیافته را در نسبت به غرب متجدد به کار می بریم وگرنه ایران زمان غزنوی، صفوی و ... نه توسعه یافته بوده و نه توسعه نیافته چون اصلا بحث توسعه مطرح نبوده است.

 
پاسخ رضا داوری اردکانی به دعوت دبیرخانه هم اندیشی اسلامی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 01 اسفند 1396 ساعت 17:17

علم ماهیتی متفاوت با دین دارد

چندی پیش دبیرخانه هم اندیشی اسلامی مستقر در مرکز نوین علوم اسلامی در شهر قم از استاد دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برای حضور و سخنرانی در نشستی دعوت کرده بود. اما ایشان در این هم اندیشی شرکت نکرد و با صدور پیامی سرگشاده به این دعوت پاسخ داد. داوری اردکانی در این پیام با لحنی صریح تر اعتراض خود را نسبت به بدفهمی های صورت گرفته در باب اسلامی شدن علوم انسانی اعلام کرد.متن نامه رئیس فرهنگستان علوم به این شرح است: باسمه تعالی؛ دبیرخانه محترم هم اندیشی اسلامی، باسلام و درود، از دعوتی که فرموده اید، تشکر می کنم. متأسفانه من توفیق شرکت در نشست علم دینی و علوم انسانی اسلامی ندارم. کسی را هم نمی توانم به عنوان نماینده معرفی کنم. این بحث چنانکه توجه دارید سی سال است که به نتیجه نرسیده است و به نظر نمی رسد که در آینده نیز به نتیجه ای برسد.

 
سرمقاله جدید رضا داوری اردکانی در نشریه فرهنگستان علوم درباره چیست؟ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
پنجشنبه, 12 بهمن 1396 ساعت 11:49

توسعه یافتگی و توسعه نیافتگی

استاد دکتر رضا داوری اردکانی در سرمقاله شماره شصت و چهارم نشریه فرهنگستان علوم که به تازگی منتشر شده است بار دیگر به بحث پراهمیت تجدد و نسبت آن با تاریخ ما پرداخته است. ناگفته پیدا است که مهمترین مسئله تاریخ تجدد ما از منظر داوری اردکانی معطوف به توسعه است. کما اینکه او وضع معاصر ما را نیز ذیل مفهوم فکری توسعه نیافتگی تحلیل و تبیین می کند. رئیس فرهنگستان علوم در بخش آغازین سرمقاله خود می نویسد: « توسعه‌یافتگی مقدمات و سوابقی می‌خواهد و کشورهایی که در زمان ما این سوابق را نداشته‌اند نمی‌توانند توسعه‌یافته باشند. نکته‌ای که توجه به آن ضرورت دارد اینست که توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی در تاریخ جدید معنی دارد یعنی به طور کلی نمی‌توان گفت که هر نظم زندگی هر وقت که بوده اگر مثلاً شباهتی به نظم اروپای غربی نداشته توسعه‌نیافته بوده است. به تمدن‌های قدیم صفت توسعه‌نیافته نمی‌توان داد. تقابل توسعه‌نیافته با توسعه‌یافته به اصطلاح اهل منطق، تقابل عدم و ملکه است. در تقابل عدم و ملکه موضوعی که متصف به صفتی می‌شود یا صفتی از آن سلب می‌شود باید شأنیت احراز آن صفت را داشته باشد.» مشروح مقاله بلند استاد دکتر رضا داوری اردکانی را از طریق لینک زیر مطالعه کنید

خردِ پیشرفت و توسعه

 
انتشار مقاله داوری اردکانی در کتاب زندگینامه ابراهیمی دینانی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
چهارشنبه, 20 دی 1396 ساعت 13:28

اندیشیدن به غرب

استاد دکتر رضا داوری اردکانی مقاله ای را برای انتشار در کتاب زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد دكتر غلامحسين ابراهيمي ديناني در اختیار انجمن آثار و مفاخر فرهنگی دادند که در کنار مقالات دیگر چندی پیش در ارج نامه ایشان منتشر شد و در مراسمی از آن رونمایی شد . رئیس فرهنگستان علوم در ابتدای مقاله خود نوشته است: «اگر نوشته لايق مقام او نيست، چه كنم كه بيش از اين استطاعت ندارم، اما سعي كرده‌ام چيزي براي دوست بنويسم كه مناسب باشد. ما دو دوست و همكار، همواره با هم، همدلي‌ها و هم‌سخني‌ها داشته‌ايم و گاهي هم در بعضي مسائل متفاوت مي‌انديشيده‌ايم و نظر داشته‌ايم. از جمله چيزهايي كه من مي‌گفته‌ام و مقصودم در اجمالِ گفته گُم مي‌شده است، انتساب فلسفه به يونان يا يوناني دانستن فلسفه است.  در اين مقاله توضيح داده‌ام كه مراد من از «يوناني دانستنِ فلسفه» چيست. در ادامه می توانید متن کامل مقاله را از لینک زیر مطالعه کنید

 

چرا به غرب و دربارۀ غرب می‌اندیشم

 
استاد دکتر رضا داوری اردکانی در دیدار اعضای انجمن اندیشه و قلم: مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
دوشنبه, 18 دی 1396 ساعت 11:54

وقتی تفکر رونق ندارد، راه ناهموار می‌شود.

متاسفانه در ایران فضای تفکر و اندیشه‌ تنگ و بی‌رونق شده است و بدتر اینکه از این معنی غافلیم و بی پروای عقل سخن می گوییم. ما مسئله نداریم و اگر مسئله ای هم مطرح شود آن را بی وجه می انگاریم،گویی هیچ مسئله و مشکلی وجود ندارد و کارها همه بر نهج صلاح و عدل صورت می گیرد و این پندار خطرناکی است. هر چند که ممکن است آن را مایه آرامش خاطر بدانند.در این اواخر ما بیشتر به انکار و نفی پرداخته‌ایم و کمتر طرح تازه و نو داشته ایم.

 

 
انتشار متن مصاحبه رضا داوری اردکانی با ماهنامه چهره‌های ماندگار مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
شنبه, 16 دی 1396 ساعت 08:28

متجددشدن، همرنگ‌شدن با جهان است

چندی پیش مشروح پاسخ‌های مکتوب استاد دکتر رضا داوری اردکانی به پرسش‌های ماهنامه چهره‌های ماندگار در این نشریه منتشر شد. رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به یازده پرسش چهره‌های ماندگار کوشیده بود تا علاوه بر اینکه نکات مهمی درباره تاریخ، تجدد و فلسفه را متذکر شود، در رفع برخی سوء تفاهم‌های احتمالی حاصل از بسط آراء و اندیشه‌هایش در سپهر فکری معاصر کشور نیز بکوشد. شما می توانید با کلیک کردن بر عنوان «فیلسوف زندگی» متن این مصاحبه را بخوانید

فیلسوف زندگی

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعدی > انتها >>

صفحه 1 از 24